مادر حق این را داشته که فرزندان را تازمان رشد یعنی تا 15 سالگی نزد خود نگهدارد در مورد قوانین ارث، دختر و پسر یکسان ارث می برده اند مگر آن که زن شوهر کرده و جهیزیه برده باشد. که درآن زمان ارث زن نصف می شده ولی زن یک ششم از کل ماترک مرد ارث می برده که حتی گاه بیش از سهم پسر بوده. از سویی زن بعد از فوت شوهر سالار خانواده است تا زمانی که فرزندانش به بلوغ برسند و هر کدام ارث خود را ببرند.

در کتاب ماتیکان هزار دادستان ( نظامنامه حقوقی ) آمده است علاوه بر زنان حقوقدان و کارگر زنانی هم درسطوح بالای اجتماعی وجود داشته اند. زن و شوهر هر دو با هم زندگی را اداره می کردند و چون زن ایرانی مستقل بوده، دشواریهای زنان سایر ملل را نداشتند. زنان حتی به پادشاهی می رسیدند، آرتمیس فرمانده کل قوا بوده که در جنگ بین ایران و یونان فرمانده ناوگان کشتیرانی بوده است.

درتخت جمشید لوح هایی به دست آمده که زنان دوخت لباس های کاملاً ساده تا لباسهای پر زرق و برق و سوزن دوزی شده رابه عهده داشتند. حتی بیشتر سنگ سابان زنها بوده اند که گویا صیقل دادن نهایی سنگ با زن ها بوده است. این مساله می تواند سابقه آموزشی و یادگیری مهارت حرفه ای در آن زمان را پیش بکشد.

بچه ها پس از 5 سالگی تحت تعلیمات ورزشی و دانشی قرار می گرفتند. در مدرسه درس می خواندند و دختر و پسر در تیراندازی و سوار کاری تفاوتی نداشتند. گردآفرید که با سهراب وارد جنگ شد، نمونه زنان جنگ آور است. مدرسه همه جا بوده اما دانشگاه جندی شاپور جنبه بین المللی داشته که از تمام کشورها برای تحصیل می آمدند. در آن زمان 3 دژ نوشت (کتابخانه) بزرگ وجود داشته که در 12 هزار پوست گاو نوشته شده بوده. اسکندر یکی را به یونان و بقیه را نابود می کند در هیچ یک از آثار به جا مانده زن تحقیر نشده است.

در همین مورد توران شهریاری، پژوهنده می گوید: در متون به جا مانده آمده اگر پسران متعددی داشتی و توانایی اینکه همه را به مدرسه بفرستی نداشتی، اول دخترت را به مدرسه بفرست. چون پسر با نیروی بازو می تواند کار کند ومزد بگیرد ولی دختر آن نیروی بازوی پسر را ندارد و بهتر است از طریق دانش و دانش آموزی آین کار را بکند.

در سال 1928 اطاق بزرگی در تخت جمشید پیدا شد که در ورودی آن تیغه شده بود که در آن بیش از 30 هزار لوح بدست آمد. در این متون نام زنان کارگر متخصص وجود داشت. زنان متخصص تا 8 شکل و کارگران تا 2 شکل حقوق می گرفتند. حقوق هم نقدی و هم جنسی (نان، گوشت و نوشیدنی) بوده، زنان مرخصی بارداری و دوران شیر خواری داشتند و هم هدیه ای به فرا خور کارشان، پس از زایمان دریافت می کردند. در شاهنشاهی داریوش 30 ساتراپ (ایالت، استان) وجود داشت. به نظر می رسد در اکثر ساتراپها قوانین مترقی کار وجود داشته است و اطاقهایی برای نگهداری کودکان زنان کارمند و کارگر (مهد کودک) در نزدیکی محل کار زنان بوده، مرخصی بارداری ظاهرا 5 ماه بوده است. پس از این مدت زنان این امکان را داشتهاند که کار روزانه را کوتاه کنند، لَله ها در طول کار از نوزادان نگهداری می کردند. پس از آنکه بیش از 80 سال سلوکی ها حکمرانی کردند 90 سال یونانیان بر ایران حکومت داشتند که که مسلما سعی کردند تمدنشان را قالب کنند. آنها زبان یونانی را به ایران آوردند و نظام معشوقه گیری را به وجود آوردند. با این حال در زمان اشکانیان آرتادخت زنی بود که وزیر خزانه داری بود، زنها حتی به مؤبدی هم می رسیدند ولی نمی توانستند مؤبد مؤبدان باشند. زنان فتاوی حقوقی داشتند، در ماتیکان هزار دادستان آمده که دو زن راه بر قاضی که موبد هم بوده بستند و چند سؤال حقوقی کردند. قاضی به یکی از سؤالها تنوانست پاسخ دهد، یکی از آن زنها گفت برو فلان کتاب را بخوان.

ادامه دارد ........

Pars Nikoo  پارس نیکو