-1 خانواده تک فرزند
افزایش خانواده‏های تک فرزند بیش از آن که ناشی از فضای فرهنگی جامعه باشد، برگرفته از نوسانات روانی و اقتصادی خانواده است. از این رو فاقد پشتوانه‏های تربیتی و علمی بوده و گاهی ریشه در باورهای غلط والدین دارد. اگر به تاریخچه تک فرزندی در ایران نگاه کنیم اصولا روند حاضر را غیرعلمی و کاملا شخصی می‏یابیم. شواهد موجود دقیقا حاکی از این مدعاست که بی‏حوصلگی، ناتوانی و نگرانی از تامین امکانات بیشتر تنها دلایل اقدام به تک فرزندی از سوی خانواده‏های ایرانی است. البته در اینجا لازم است به این نکته اشاره شود که مقصود نگارنده والدینی که به دلیل طبی و سنی قادر به بچه‏دار شدن نیستند نیست، بلکه عمده هدف والدینی هستند که بدون اطلاع از اهمیت سیستم تربیتی و روانشناختی چنین کودکانی، اقدام به الگوبرداری کرده و ناخواسته در چارچوب محوریت کودک قرار می‏گیرند. برای توضیح بیشتر اجازه بدهید به یک تجربه واقعی بپردازیم. در سال 1995 متخصصان علوم تربیتی چین به دنبال برنامه‏های توسعه اقتصادی و فرهنگی با مشکلی مواجه شدند که تا پیش از آن در فرهنگ سنتی خود با آن برخورد نداشتند و آن افزایش خانواده‏های تک فرزندی بود که به دلیل مشغله‏های شغلی و کاهش هزینه‏های زندگی آگاهانه اصرار به تک‏فرزندی داشتند و هر سال نیز به تعداد آنها افزوده می‏شد. به

 
 
 
شکلی که پس از گذشت چند سال کاهش رشد جمعیت، عدم توازن جنسی و افزایش نگرش فردگرایی از جمله مهمترین دغدغه‏هایی شد که مسئولان نظام چین تاکنون با آن برخورد داشتند.
از سوی دیگر نیز روانشناسان به دلیل ساختار صد ساله اندیشه‏های سوسیالیستی و توجه صرف آن به نیازهای خانواده‏های گسترده، از درک و حل چنین معضلی عاجز بودند و طبیعتا اطلاعات و روش‏های مورد نیاز خانواده‏های چنین کودکانی را نه تنها نداشتند بلکه عموما به تخریب فضای ارتباطی خانواده نیز دامن می‏زدند، زیرا چنین تغییر رویکردی به خانواده هسته‏ای و تک فززند متعلق به فرهنگ سنتی و کولونی چین نبوده و طبیعی است که آنان در برخورد علمی با مسئله تک فرزندی و روش‏های تربیتی این قبیل کودکان با کمبود اطلاعات و نقصان علمی مواجه شوند، اما با تلاش پیگیر و افزایش سطح توجه به نیروهای متخصص و کارآمد در عرصه‏های مختلف انسانی و اقتصادی و ارائه کمک‏های دولتی به خانواده‏های 2 یا چند فرزند توانستند در 20 سال اخیر واجد آثار مثبت داخلی و بین‏المللی شوند.
همانگونه که مشاهده کردید مشکل والدین و روانشناسان صرفا مسئله‏ای به نام تک فرزندی نیست، بلکه عمده نگرانی آنان در روش‏های تربیتی متفاوت این کودکان نهفته است، زیرا تربیت این کودکان روش‏های خاص خود را به همراه دارد و نیازمند مطالعه دقیق کتب خاص و مشاوره‏های مداوم است. به همین خاطر خانواده‏های محترم به جای پرسش درباره تعداد فرزندان و این که 2 فرزندن خوب است یا چند فرزند، تلاش و توجه خود را معطوف به تربیت صحیح فرزند خود کنند، زیرا هیچ پزشک یا روانشناسی درخصوص این که بهتر است شما یک، 2 یا چند فرزند داشته باشید، نمی‏تواند نظر کارشناسی ارائه دهد.
تنها توصیه کارشناسی متخصصان به والدین تک‏فرزندی، پرهیز از تجمع عواطف و توجه نسبت به کودک بوده و این که در هر زمان بیشترین میزان اثرگذاری والدین در رفتار طبیعی آنان نهفته است. پس به جای مقابله با تنها فرزندتان، فقط سعی کنید طبیعی باشید و فراموش نکنید تک‏فرزندان بیش از کودکان دیگر در معرض ابتلا به نارسایی‏های تربیتی قرار دارند.